Dermatozy autoimmunologiczne
Dermatozy autoimmunologiczne to grupa rzadkich chorób, w których układ odpornościowy zwierzęcia produkuje przeciwciała skierowane przeciw białkom budującym skórę. Przebieg bywa bardzo różny, od łagodnych zmian miejscowych po ciężkie postacie o gwałtownym przebiegu i gorszym rokowaniu. Rozpoznanie wymaga wykluczenia pasożytów oraz zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, a następnie badania cytologicznego i histopatologicznego skóry.
Dermatozy autoimmunologiczne to choroby, które wynikają z nieprawidłowej pracy układu immunologicznego (czyli „odpornościowego”) zwierzęcia – własny układ immunologiczny organizmu produkuje w tym przypadku przeciwciała, które skierowane są przeciw białkom, budującym skórę.
Choroby te występują rzadko, a ich objawy, w zależności od konkretnej choroby mogą mieć różne nasilenie i stopień zaawansowania – część chorób autoimmunologicznych daje tylko łagodne objawy miejscowe, np. bielactwo, natomiast w przypadku innych dochodzi do gwałtownego przebiegu, ciężkich objawów klinicznych, a tym samym gorszego rokowania.
Choroby autoimmunologiczne dzielimy na:
1) związane z przeciwciałami, wśród których można wymienić m.in. :
– pęcherzycę liściastą,
– pęcherzycę rumieniowatą,
– pęcherzycę zwyczajną,
– toczeń układowy,
– pemfigoid pęcherzowy,
– nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka.
2) związane z limfocytami:
– toczeń skórny,
– bielactwo,
– zespół skórno-naczyniówkowy,
– plazmocytarne zapalenie opuszek palcowych,
– rumień wielopostaciowy,
– toksyczna martwica rozpływna naskórka.
3) mieszane, inne:
– młodzieńcze zapalenie skóry,
– histiocytoza skórna,
– sarkoidoza,
– zespół ziarniniaka jałowego.
Typowe wskazówki kliniczne, które mogą świadczyć o wystąpieniu u zwierzęcia choroby autoimmunologicznej, to:
• nietypowe rozmieszczenie zmian,
• tylko częściowa i krótkotrwała poprawa po wprowadzeniu leczenia przeciwpasożytniczego i przeciwbakteryjnego bądź przeciwgrzybiczego,
• pojawienie się zmian skórnych w średnim wieku (ale nie zawsze),
• najczęściej zmiany skórne przybierają postać krost, pęcherzy, owrzodzeń i nadżerek.
Rozpoznanie chorób autoimmunologicznych opiera się na szczegółowym wywiadzie, wykluczeniu innych możliwych przyczyn (m.in. : pasożytów skórnych, zapaleń grzybiczych i bakteryjnych skóry), analizie objawów klinicznych, badaniu cytologicznym i histopatologicznym skóry.
Rokowanie oraz skuteczność leczenia są zależne od danego pacjenta, a także rodzaju choroby autoimmunologicznej.
Należy pamiętać, że część chorób autoimmunologicznych ma ciężki i agresywny przebieg, więc terapia często musi być intensywna i trwać do końca życia, tak by zapewnić pacjentowi jak najrzadsze pogorszenia oraz zmniejszyć poziom bólu i przedłużyć czas trwania życia.
Wymaga to regularnych wizyt kontrolnych i ścisłej współpracy między właścicielami zwierząt a lekarzami weterynarii i szybkiej reakcji z obu stron w przypadku nawrotów choroby.
W następnym wpisie przybliżymy Państwu przypadek naszego kociego pacjenta, u którego zdiagnozowaliśmy pęcherzycę liściastą.
Najważniejsze w skrócie
- Występują rzadko, a nasilenie objawów zależy od konkretnej jednostki chorobowej
- Dzieli się je na związane z przeciwciałami, związane z limfocytami oraz mieszane
- Sygnałem ostrzegawczym jest nietypowe rozmieszczenie zmian i tylko krótkotrwała poprawa po standardowym leczeniu
- Zmiany najczęściej przybierają postać krost, pęcherzy, owrzodzeń i nadżerek
- Terapia bywa intensywna i prowadzona do końca życia, z regularnymi wizytami kontrolnymi
