Kastracja a sterylizacja, czym się różnią i kiedy je wykonać?
Sterylizacja to każde pozbawienie zwierzęcia możliwości rozrodu, a kastracja, czyli usunięcie gonad, jest jedną z jej metod — stosowaną zarówno u samic, jak i samców. Metody farmakologiczne nie są dziś zalecane ze względu na ryzyko powikłań. Termin zabiegu zależy od gatunku i wielkości rasy: kotki optymalnie około 6. miesiąca, kocury około 8., a u psów decyduje wielkość rasy i pierwsza cieczka.
Utarło się, że kastracja dotyczy samców a sterylizacja samic. Czy aby na pewno jest to prawidłowe rozgraniczenie?
Sterylizacja to pozbawienie zwierzęcia możliwości rozrodu i może być osiągnięta za pomocą środków farmakologicznych (zastrzyki, tabletki), podwiązania jajników, nasieniowodów, bądź przez usunięcie gonad – jajników (z macicą lub bez) bądź jąder czyli inaczej kastracji.
Obecnie metody z zastosowaniem środków farmakologicznych nie są zalecane, ze względu na duże ryzyko wystąpienia skutków ubocznych tejże terapii np. ropomacicza czy rozwoju guzów na listwie mlecznej. Najbardziej popularną metodą jest usunięcie jajników wraz z macicą u samic oraz usunięcie jąder u samców.
Koty
Kastracja kotek optymalnie wykonywana jest około 6 – go miesiąca życia, ale im wcześniej tym lepiej. Nawet poniżej 5-go miesiąca życia, ponieważ może zdarzyć się, że czteromiesięczna kotka może zajść w ciążę. Zabieg taki jest łatwiej przeprowadzić gdyż młodsze kotki mają mniej tłuszczu oraz mniej krwawią, wadą jest to, że mogą być bardziej narażone na wychłodzenie i hipoglikemię, oraz w związku z jeszcze nie w pełni rozwiniętym układem odpornościowym, wzrasta ryzyko infekcji.
Kastrację kocurów wykonuje się zazwyczaj około 8 – go miesiąca życia, jednak tak jak w przypadku kotek zdarza się, że zabieg ten wykonuje się wcześniej.
Psy
Kastrację u psów suczek ras małych i średnich, można wykonać przed pierwszą cieczką, w wieku poniżej pierwszego roku życia, natomiast u ras dużych i olbrzymich najlepiej zabieg ten wykonać po pierwszej cieczce.
Kastrację psów najlepiej wykonać po osiągnięciu dojrzałości płciowej.
Zalety
Oczywistą zaletą kastracji jest ograniczenie ilości niechcianych miotów, wykluczenie możliwości rozwoju np. stanów zapalnych macicy, problemów z prostatą, nowotworów jąder, jajników czy listwy mlecznej. W przypadku kocurów eliminuje się w znacznej większości uciążliwe znaczenie moczem, a u wychodzących ryzyko urazów związanych z agresywnymi zachowaniami rozrodczymi czy walkami terytorialnymi.
Wady
Wadą kastracji jest zwiększone ryzyko otyłości u obu gatunków.
U psów ponadto mogą wystąpić :
– niedoczynność tarczycy,
– zerwania więzadła krzyżowego,
– nietrzymanie moczu oraz
– nowotwory kości u ras dużych.
U kotów z kolei rośnie możliwość pojawiania się stanów zapalnych dróg moczowych.
W przypadku kastracji pediatrycznych istnieją doniesienia o tym, że zwierzęta te mogą rosnąć większe, ze względu na zbyt późne zamykanie się chrząstek wzrostowych kości długich.
Najważniejsze w skrócie
- Kastracja to usunięcie gonad i jest jedną z metod sterylizacji, nie jej przeciwieństwem
- Metody farmakologiczne nie są zalecane przez ryzyko ropomacicza i guzów listwy mlecznej
- Kotki optymalnie około 6. miesiąca, kocury około 8. miesiąca życia
- Suki ras małych i średnich przed pierwszą cieczką, dużych i olbrzymich po niej
- Zabieg zmniejsza ryzyko wielu chorób, ale zwiększa ryzyko otyłości
